Uluslararası Kağıt Ölçüleri Nedir?

Okul defter setimizin sipariş sayfasında "A5" yazan defter 14 x 20 cm. Uluslararası standartta A5 ise 14,8 x 21 cm. Aradaki 8-10 milimetre, defterin kapağını kendisi tasarlayan bir velinin dosyasını baştan açmasına yeter. Kâğıt ölçüsü sorusu bu yüzden "A4 kaç cm?" kadar basit başlıyor, ama baskıya gelince milimetre hesabına dönüyor.

A serisi kâğıt ölçüleri tablosu (A0 – A10)

Dünyanın büyük kısmında, Türkiye dahil, kâğıt boyutları ISO 216 standardına göre adlandırılıyor. A serisi, günlük işlerde elinize en çok geçen seri: fotokopi kâğıdı, form, el ilanı, kartpostal. Tablodaki ölçüler kesilmiş son ölçü; mm ve cm birlikte verildi çünkü matbaada ikisi de kullanılıyor.

İnç isteyenler için: A4 yaklaşık 8,27 x 11,69 inç, A5 5,83 x 8,27 inç, A3 11,69 x 16,54 inç.

A4 neden 21 x 29,7 cm? Yarıya bölme kuralı

Ölçüler ilk bakışta rastgele görünüyor; 29,7 gibi küsuratlı bir sayı kimin aklına gelir? Ama arkasında iki basit kural var.

Birinci kural: A0 tam 1 metrekaredir. 841 x 1189 mm'yi çarparsanız 999.949 mm² çıkar, yani yuvarlatılmış bir metrekare. İkinci kural: kâğıdı uzun kenarından ikiye katladığınızda oran bozulmaz. A0'ın yarısı A1, A1'in yarısı A2... A4'e gelene kadar dört kez katlıyorsunuz. Bunu sağlayan tek oran 1'e 1,414, yani karekök 2.

Bu iki kuralın günlük hayatta işe yarayan üç sonucu var:

• Fotokopide %141 ve %71. A4'ü A3'e büyütmek için makineye %141, A3'ü A4'e ya da A4'ü A5'e küçültmek için %71 yazılır. Oran aynı kaldığı için hiçbir kenar kesilmez, boşluk da kalmaz. Yalnız yazılar da aynı oranda küçülür: A3'teki 10 punto yazı A4'e indirilince yaklaşık 7 punto olur, yani okunması zorlaşır.
• Bir A4 kâğıt 5 gramdır. A4, A0'ın on altıda biri, yani 1/16 metrekare. Fotokopi kâğıdı metrekarede 80 gram olduğuna göre bir yaprak 80 ÷ 16 = 5 gram eder. 500 yapraklık bir top 2,5 kilo gelir. Zarf içinde kaç yaprak gidecek, kargo kaç gram tutar; bu hesap oradan yapılır.
• İki A5 bir A4 eder. Bu yüzden A5 form ve makbuzlar çoğu zaman daha büyük tabakalara yan yana dizilip basılıyor, sonra kesiliyor.

B ve C serisi: afiş ve zarf ölçüleri

A serisinin iki kardeşi var. B serisi A'nın ara ölçüleridir; B4, A4 ile A3 arasında kalır. Afiş, kitap ve bazı poster işlerinde kullanılır. C serisi ise zarf serisidir: C4 zarfa A4 kâğıt katlanmadan girer, C5'e A5 ya da bir kez katlanmış A4 girer. Avrupa'da yaygın DL zarf da A4'ün üçe katlanmış hâli için yapılmıştır.

Türkiye'de "diplomat zarf" denince çoğunlukla 11 x 24 cm anlaşılıyor; DL'den 2 cm uzun. Üçe katlanmış A4 içine bolca girer, kâğıt köşeden sıkışmaz. Ayrıntısını diplomat zarf ölçüleri sayfasında anlattık.

Matbaada A4 her zaman 21 x 29,7 cm mi?

Hayır, ve bu yazının asıl işe yarayan kısmı burası. Ofiste A4 dendiğinde herkes aynı kâğıdı düşünür. Matbaada ise bir ürünün "A4" ya da "A4'e yakın" diye anılması, ölçüsünün birkaç milimetre ya da santim farklı olabileceği anlamına gelir. Sitemizdeki ürünlerin gerçek ölçüleri:

Defter ve broşürdeki 20 x 28 cm bir ISO ölçüsü değil; A4'e yakın ama ondan küçük bir boy. Bloknotta da ölçü A4 ve A5'in birkaç milimetre altında. Afiş ise tersine A3'ten büyük: 32 x 47 cm. Kısacası "A4'lük" ya da "A3'lük" denen bir matbaa ürünü, kâğıt standardından birkaç milimetre ya da santim sapabiliyor.

Pratikte bunun anlamı şu: bir ürünün kapağını ya da sayfasını kendiniz tasarlayacaksanız "A4" etiketine değil, ürün sayfasındaki santim ölçüsüne bakın. Şablon verilen ürünlerde şablonu kullanın. Elinizde A4 olarak hazırlanmış bir defter kapağı varsa dosyayı 20 x 28'e oranlamak gerekir, bu da kenarlardaki yazıların yer değiştirmesine yol açar.

Hangi iş için hangi kâğıt ölçüsü?

Ölçü seçerken soru "ne kadar büyük?" değil, "nerede ve nasıl kullanılacak?" olmalı. Bize en sık sorulan işler için önerimiz:

A4'ün tek seçenek olmadığını antetli kâğıt siparişleri de gösteriyor: son 60 günde gelen siparişlerde 250 adetlik A4 de vardı, 250 adetlik A5 de. A5 antetli; kısa bir yazışma, teslim notu ya da paketin içine konacak bir teşekkür yazısı için yer kaplamayan bir seçenek.

Bir ayrıntıyı unutmayın: aynı işin parçaları birbirine uymalı. A4 antetli kâğıdın yanına C4 ya da diplomat zarf, A5 davet kartının yanına C5 zarf.

Baskı dosyası hangi ölçüde hazırlanır: adım adım

Word, Canva ya da bir tasarım programında baskıya gidecek bir sayfa hazırlıyorsanız şu sırayı izleyin:

1. Sayfa boyutunu baştan seçin. Belgeyi açar açmaz boyutu A4 (21 x 29,7 cm) ya da ürünün kendi ölçüsü yapın. Word'ün bazı sürümleri varsayılan olarak Amerikan "Letter" boyutunda açılıyor; bunu en son fark etmek bütün sayfa düzenini kaydırır.
2. Taşma payı ekleyin. Zemin rengi ya da kenara dayanan bir fotoğraf varsa her kenara 2-3 mm ekleyin. 3 mm payla A4 dosyası 21,6 x 30,3 cm, A5 dosyası 15,4 x 21,6 cm olur. Kesimdeki milimetrik kayma bu payın içinde kalır, kenarda beyaz çizgi çıkmaz.
3. Güvenli alan bırakın. Yazı, logo ve telefon numarası kesim çizgisinden en az 3-5 mm içeride dursun.
4. Çözünürlüğü piksel olarak kontrol edin. Baskı için 300 DPI isteniyor. Bu, A4 için 2480 x 3508 piksel, A5 için 1748 x 2480, A6 için 1240 x 1748, A3 için 3508 x 4961 piksel demek. Telefondan çekilen ya da internetten indirilen görselin piksel ölçüsü bunun çok altındaysa baskıda bulanık çıkar.
5. CMYK ve PDF olarak kaydedin. Renk modunu CMYK yapın, dosyayı PDF olarak dışa aktarın. Fontlar PDF'in içine gömülür, sizin bilgisayarınızda görünen yazı bizde de aynı görünür.

Dosyanızı gönderdikten sonra ölçüde bir tutarsızlık görürsek, örneğin A5 bir form için A4 dosya gelmişse ya da taşma payı yoksa, baskıdan önce WhatsApp'tan yazıyoruz. Ölçüyü baştan doğru açarsanız bu yazışmaya hiç gerek kalmaz.

Kâğıt ölçüsünde sık yapılan 5 hata

1. Letter boyutunda hazırlanmış "A4". Letter 21,6 x 27,9 cm; A4'ten 6 mm geniş, 1,8 cm kısa. Dosya A4'e sığdırılırken ya üstte altta boşluk kalır ya da yazılar küçülür. Önlem: sayfa ayarında boyut adını değil santimini kontrol edin.

2. Ürün ölçüsü yerine kâğıt adıyla tasarlamak. 14 x 20 cm'lik bir defter kapağını A5 diye 14,8 x 21 cm hazırlamak, kesimde kenardaki yazıların kesilmesine yol açar. Önlem: ürün sayfasındaki ölçüyü ya da şablonu kullanın.

3. Taşma payı bırakmamak. Zemini renkli bir el ilanında pay yoksa, kesim bıçağının yarım milimetrelik kayması kenarda beyaz bir şerit bırakır; bu kayma olursa 1.000 el ilanının hepsinde görünür. Önlem: her kenara 2-3 mm.

4. Ekran çözünürlüğünde görsel. Web sitesinden alınan 800 piksellik bir fotoğraf ekranda net görünür, A4'e basıldığında tırtıklı çıkar. A4'ün tamamını kaplayacak görsel en az 2480 x 3508 piksel olmalı.

5. Kâğıdı seçip zarfı unutmak. Katlanmasın diye A4 gönderilecek bir belge için C5 zarf alındığında belge ya katlanır ya da hiç girmez. Önlem: önce içine girecek kâğıdı, sonra zarfı seçin; C4 düz A4, C5 bir kez katlı A4, diplomat zarf üçe katlı A4 içindir.

Sık sorulan sorular

A4 kâğıt kaç cm?

21 x 29,7 cm, yani 210 x 297 mm. İnç olarak yaklaşık 8,27 x 11,69.

A5 kaç cm, A4'ün yarısı mı?

A5 14,8 x 21 cm ve evet, A4'ün tam yarısı. Bir A4'ü uzun kenarından ikiye katlarsanız iki A5 elde edersiniz.

A4 mü büyük, A5 mi? A3 mü büyük, A5 mi?

A serisinde rakam büyüdükçe kâğıt küçülür. A4, A5'ten büyüktür (iki katı); A3, A5'in dört katıdır. Sıralama büyükten küçüğe A0, A1, A2, A3, A4, A5, A6 diye gider.

Bir A3 kaç A4 eder?

İki A4. A3 29,7 x 42 cm; ortadan ikiye bölününce iki A4 çıkar. Aynı mantıkla bir A2 dört A4, bir A0 on altı A4 eder.

A4 kâğıt kaç gramdır?

Standart 80 gramlık fotokopi kâğıdında bir A4 yaprağı 5 gramdır. "80 gram" kâğıdın metrekare ağırlığıdır; A4 metrekarenin 1/16'sı olduğu için yaprak başına 5 gram düşer.

A4 ile Letter arasındaki fark nedir?

Letter, ABD ve Kanada'da kullanılan boyut: 21,6 x 27,9 cm. A4'e göre biraz daha geniş ve kısa. Türkiye'de resmi yazışma ve baskıda A4 kullanılır.

A4'ü A3'e büyütmek için fotokopide yüzde kaç yazılır?

%141. A3'ten A4'e ya da A4'ten A5'e küçültmek için %71. Oran her boyutta aynı olduğu için kenarlar kesilmez.

A4 kaç piksel olmalı?

Baskı için 300 DPI'da 2480 x 3508 piksel. Ekranda göstermek için 72-96 DPI yeterli olsa da baskıda bu değerler bulanıklık demektir.

En büyük kâğıt ölçüsü hangisi?

ISO 216'da en büyüğü A0 (84,1 x 118,9 cm). 2A0 ve 4A0 gibi daha büyük boyutlar başka standartlardan gelir ve günlük baskıda neredeyse hiç kullanılmaz.

Ölçüyü seçtiyseniz sıradaki adım kâğıdın kendisi. Kurumsal yazışma için antetli kâğıt, masada kullanılacak not için tutkallı bloknot, makbuz ve form için otokopili form sayfalarımıza bakabilirsiniz. Hangisinin hangi ölçüde basıldığı her ürün sayfasında santimiyle yazıyor.